Türkiye Tek Kullanımlık Plastiklere Veda Ediyor: Kapsamlı Yasak Geliyor

Çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında önemli bir adım atılıyor. Türkiye’de tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzı, yıl sonuna kadar tamamen yasaklanacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Sıfır Atık Hareketi çerçevesinde hazırladığı yeni yönetmelik taslağı, plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi ürünleri kapsıyor.

Kapsamlı Düzenleme Yıl Sonu Yürürlüğe Girecek

Hazırlanan yönetmelik taslağı, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda hazırlandı. Bu düzenleme ile birlikte plastik çatal, kaşık, bıçak, yemek çubukları, tabaklar, plastik pipetler, plastik çubuklu kulak pamukları ve genleştirilmiş polistiren (köpük) gıda kapları gibi ürünler piyasadan çekilecek. Taslak, ilgili kurumların görüşüne sunulduktan ve sivil toplum kuruluşları ile sektör temsilcilerinin değerlendirmeleri alındıktan sonra son halini alacak ve yıl sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Çevresel ve Ekonomik Katkılar Büyük Olacak

Tek kullanımlık plastiklerin yasaklanmasıyla yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önüne geçilmesi hedefleniyor. Ayrıca, atık yönetimi maliyetlerinde yaklaşık 1,5 milyar liralık tasarruf sağlanması öngörülüyor. Plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu alternatiflerin kullanımının teşvik edilmesi planlanıyor. Bakanlık, ilerleyen dönemlerde kısmen plastikten üretilen içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve temizlik havluları gibi ürünler için de işaretleme ve kısıtlama gibi ek önlemler almayı değerlendiriyor.

Vatandaşların Çoğunluğu Yasakları Destekliyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, vatandaşların büyük çoğunluğu tek kullanımlık plastiklerin azaltılması yönünde görüş belirtiyor. Araştırmaya katılanların yaklaşık %78’i bazı plastik ürünlerin kullanımının kısıtlanmasını faydalı bulurken, %60’ı ise bu ürünlerin tamamen yasaklanmasını destekliyor. Türkiye’de 2022 yılında 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildiği kaydedildi.

Avrupa’da da Benzer Uygulamalar Var

Tek kullanımlık plastiklerin sınırlandırılması, Avrupa Birliği’nde de uzun süredir gündemde. AB’nin 2019’da kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile birçok üye ülke bu ürünleri yasaklamış durumda. Fransa gibi ülkeler, kapsamlı yasaklar ve yüksek geri dönüşüm hedefleriyle bu alanda öncü rol üstleniyor.