Çin’den ABD’ye Misilleme: Ticaret Engelleri Soruşturması Başladı

Çin, ABD’nin uyguladığı ithalat kısıtlamalarına yanıt olarak önemli bir adım attı. Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin ‘kapasite fazlası’ ve ‘zorla çalıştırma’ gerekçeleriyle yürüttüğü soruşturmalara karşı, kendi yasaları çerçevesinde bir ‘ticaret engeli’ incelemesi başlattığını duyurdu. Bu hamle, iki süper güç arasındaki ticaret gerilimini daha da tırmandıracak gibi görünüyor.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin aldığı tedbirlerin adil olmadığı ve küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkileyebileceği vurgulandı. Özellikle yeşil enerji ürünlerinin ticaretindeki olası aksaklıklar dikkat çekildi. Çin, bu süreçte kendi sanayi sektörlerinin çıkarlarını kararlılıkla koruyacağını belirtti.

ABD’de Yüksek Mahkeme Kararı ve Sonrası

Bu gelişmelerin arka planında, ABD Yüksek Mahkemesi’nin 20 Şubat’ta aldığı bir karar yatıyor. Mahkeme, ABD Başkanı Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan ve Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’na (IEEPA) dayanan tarifelerin, başkana doğrudan tarife uygulama yetkisi vermediğine hükmetmişti. Bu karar, Trump yönetiminin geçen yıl birçok ülkeye uyguladığı gümrük vergilerini geçersiz kılmıştı. Sonuç olarak, binlerce şirket ABD yönetimine dava açarak ödedikleri vergilerin iadesini talep etti.

301. Madde Soruşturmaları ve Yeni Adımlar

Bu hukuki sürecin ardından Washington yönetimi, tarifeleri yeni bir yasal zemine oturtmak amacıyla harekete geçti. 11 Mart’ta, aralarında Çin, Avrupa Birliği, Meksika ve Hindistan’ın da bulunduğu 16 ekonomi hakkında ‘imalat sektöründe yapısal kapasite fazlası’ gerekçesiyle yeni soruşturmalar başlatıldığı duyuruldu. Takip eden günlerde, 12 Mart’ta ise yine Çin’in de dahil olduğu 60 ekonomi için ABD Ticaret Yasası’nın 301. maddesi kapsamında ek soruşturmalar açıldı. Bu soruşturmaların temelinde, ‘zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin biçimde uygulamada yetersiz kaldıkları’ iddiası yer alıyor.

1974 tarihli ABD Ticaret Yasası’nın 301. maddesi, ABD başkanına, uluslararası hukuku ihlal eden yabancı hükümet eylemlerine karşı misilleme dahil çeşitli önlemler alma yetkisi tanımaktadır.