RTÜK Başkanı Daniş: Yasa Dışı Bahisle Mücadele Bir Seferberliktir

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen ‘Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli’nde konuşan RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, yasa dışı bahisle mücadelenin bir seferberlik olduğunu belirtti. Panelde, yasa dışı bahis ve kumar bağımlılığının bireysel bir tercih veya sadece güvenlik meselesi olmaktan öte, toplumsal farkındalık, iletişim, eğitim, sağlık, finans ve hukuk başta olmak üzere tüm kurumların eş güdüm içinde hareket ettiği çok boyutlu bir yaklaşımla ele alınması gerektiği vurgulandı.

RTÜK Başkanı Daniş, dijital yayıncılık, sosyal medya reklamları ve sponsorluklar aracılığıyla yasa dışı bahsin görünürlüğünün arttığına dikkat çekerek, medyanın sorumluluğu ve RTÜK’ün denetim mekanizmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Panelde ayrıca Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, MASAK Başkanı Hasan Kaymak ve Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç de yer aldı.

Daniş, kumar ve bahis davranışında bağımlılığı besleyen en önemli unsurlardan birinin kazanma ihtimalinin yarattığı belirsizlik ve beklenti olduğunu, nörobilimin buna “değişken oranlı pekiştirme” dediğini belirtti. Spor yayınlarındaki yasa dışı bahis reklamlarının denetiminin zorlu bir alan olduğunu ifade eden Daniş, 6112 sayılı Kanun’un kumar oynamayı özendirici nitelikte yayınlara izin vermediğini hatırlattı. RTÜK’ün yayınları yayından sonra denetleyebildiğini, yayın öncesi müdahale veya yayından kaldırma yetkisinin bulunmadığını, stadyumdaki fiziksel reklamların ise ilgili kurumların yetki alanında olduğunu belirtti. Ancak, stadyumda fiziksel olarak bulunmayıp yayına dijital veya sanal olarak sonradan yerleştirilen reklamlarda sorumluluğun yayın hakkını elinde bulunduran kuruluşa ait olduğunu vurguladı.

Mevcut düzenlemelerin dijital ortamdaki tüm sorunları karşılamakta yetersiz kaldığını düşündüğünü belirten Daniş, radyo ve televizyonla sınırlı kalmayıp isteğe bağlı yayın hizmetlerini de kapsayacak bir mevzuat değişikliği önerisi hazırladıklarını açıkladı. Televizyonda yasa dışı bahis reklamına, site adı, logo veya QR kod gösterilmesine ve özendirici ifadeler kullanılmasına izin verilmediğini hatırlatan Daniş, bu tür ihlallerde ciddi müeyyideler uygulandığını söyledi. Gençlerin yasa dışı bahisle telefonlarında, sosyal medya paylaşımlarında, mesajlaşma gruplarında ve arama motoru sonuçlarında da karşılaştığını belirterek, en tehlikelisinin reklamla içeriğin birbirine karışması olduğunu ifade etti.

Daniş, RTÜK’ün yetki alanının yayın hizmetleriyle sınırlı olduğunu ancak bunun sorumluluk alanının dışında olduğu anlamına gelmediğini vurguladı. Yeni Akıllı İşaretler Koruyucu Sembol Sistemi’nde “bağımlılık” başlığının başlı başına bir içerik sembolü olacağını, madde kullanımı, alkol, kumar ve yasa dışı bahis gibi başlıkların ayrı ölçütlerle değerlendirileceğini belirtti. Ayrıca 10+ ve 16+ yaş sembollerinin sisteme ekleneceğini ve sistemin sadece televizyona değil, RTÜK lisanslı dijital platformlara da zorunlu hale getirileceğini duyurdu.

Dizi, film ve program içeriklerinde kullanılan örtülü kodların da mücadelede dikkate alınması gerektiğini belirten Daniş, senaristlerden yayıncılara kadar sektörün tüm paydaşlarının dâhil olduğu topyekûn bir mücadeleye ihtiyaç duyulduğunu söyledi. RTÜK’ün VİA+ sistemiyle yayın içeriklerinin daha kapsamlı analiz edilebileceğini ifade etti.

Konuşmasının sonunda Daniş, bu mücadelenin tek başına bir kurumun veya hukuki düzenlemelerle çözülebilecek bir mesele olmadığını, ebeveynlerin, öğretmenlerin, yayıncıların, eğitim kurumlarının ve düzenleyici kurumların birlikte kuracağı güvenli bir dijital ekosisteme ihtiyaç duyulduğunu vurgulayarak, “Bu mücadele bir seferberliktir” dedi. Amaçlarının teknolojiyi çocuğun hayatından çıkarmak değil, çocuğun hayatını teknolojinin içinde güvenli hâle getirmek olduğunu sözlerine ekledi.