İran’dan Hürmüz Boğazı Açıklaması: ‘Şartlar Karşılanmadan Kapalı Kalacak’

İran, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için ön koşullarının yerine getirilmesini beklediğini resmen duyurdu. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda boğazın açılmayacağını belirtti. Galibaf, İran’ın hem müzakere hem de mücadele yolunu eş zamanlı yürüteceğini vurgulayarak, uygun zamanda diplomasi yoluyla sahadaki kazanımların pekiştirileceğini ifade etti. Ayrıca, İran’ın düşmanlarına karşı askeri güç kullanmaktan çekinmeyeceğini söyledi.

İran’ın Hürmüz Şartları

Tahran yönetimi daha önceki açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını ABD ile yürütülen müzakerelerin ilerlemesi ve bölgedeki savaşın sona ermesiyle ilişkilendirmişti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 12 Eylül’de yaptığı açıklamada, ABD’nin uyguladığı ablukayı ve saldırıları durdurması halinde boğazın açılabileceği sinyalini vermişti. İranlı yetkililerin gündeme getirdiği diğer önemli şartlar arasında ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, petrol yaptırımlarını sonlandırması, İran’a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve bölgeye yönelik askeri tehditlerin sona ermesi yer alıyor.

Hürmüz’de Gemi Trafiği Düşük Seviyede

Dünyanın en kritik deniz geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz sevkiyatları açısından hayati önemini koruyor. Ancak son dönemdeki veriler, boğazdaki gemi trafiğinin düşük seviyede seyrettiğini gösteriyor. Reuters’ın 18 Eylül tarihli verilerine göre, bir önceki gün boğazdan yalnızca dört ticari yük gemisi geçti. Bu rakam, son 10 günlük ortalamanın oldukça altında kalırken, bazı LNG gemilerinin de boğazın dışında beklemeye başladığı bildirildi. Bu durum, bölgedeki çatışmaların enerji taşımacılığı üzerindeki etkisinin devam ettiğini gözler önüne seriyor.

Küresel Enerji Taşımacılığı Açısından Kritik Öneme Sahip

Çatışmalar öncesinde küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatlarının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir güzergah olan Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorunları nedeniyle sevkiyatların azalması, uluslararası enerji piyasaları tarafından yakından takip ediliyor. Bu durum, enerji arzı ve petrol fiyatları üzerinde de etkili oluyor. Benzer şekilde, Kızıldeniz’in güneyindeki Babu’l Mendeb Boğazı’nda yaşanan gelişmeler de enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı artırıyor. Yemen’deki Husilerin ilerleyişi ve Suudi Arabistan’ın hava saldırıları sonrası bu güzergahtaki ticari gemi trafiğinde de gerileme yaşandığı belirtiliyor. İran’ın son açıklamalarıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın geleceği, ABD ile yürütülen diplomatik temaslar ve bölgedeki çatışmaların seyrine bağlı olarak şekillenmeye devam edecek.