Çocuklar İçin Sosyal Medyada Yeni Dönem Başlıyor: Sigara Satışında Kimlik Doğrulaması ve Güvenli İnternet Medyası Masaya Yatırıldı

ANKARA – BHA TİMBİR Başkanvekili ve Star Gazetesi yazarı Avukat Cüneyd Altıparmak, ‘İnternette güvenli adımlar…’ başlıklı yazısında, dijital dünyada çocukların korunması, tütün ürünleri satışında kimlik doğrulama ve dezenformasyonla mücadele gibi kritik konuları ele aldı. Altıparmak’ın analizleri, dijitalleşen dünyada bireysel haklar ve sorumluluklar arasındaki dengeyi gözler önüne seriyor.

Çocuklar İçin Sosyal Medyada Yeni Dönem

10 Ekim 2026 tarihli yönetmelik değişikliğiyle, 1 Kasım 2026’dan itibaren 15 yaşından küçükler sosyal medya hesabı açamayacak. Mevcut hesaplar da yaş doğrulaması sonrası kapatılacak. Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak ve platformlarla yalnızca yaş bilgisi paylaşılacak. 15-17 yaş grubundaki gençler ise özel güvenlik tedbirleriyle sosyal medya kullanabilecek; hesapları gizli kalacak, canlı yayın yapamayacak, kişiselleştirilmiş reklamlar ve bağımlılık yapıcı içerikler yasaklanacak, mesajlaşmaları sınırlandırılacak. Ebeveynlere ekran süresi, harcamalar ve konum takibi imkanı sunulacak. Mevcut hesapların yaş doğrulaması için son tarih 31 Mart 2027. Kurallara uymayan platformlara yaptırım uygulanacak. Bu düzenlemeler önemli olmakla birlikte, çocukları dijital tehlikelerden korumak için ailelerin bilinçlendirilmesi ve dijital okuryazarlık eğitimleri de büyük önem taşıyor.

Sigara Satışında Kimlik Doğrulama ve Nesil Bazlı Yasaklar

Sağlık Bakanlığı’nın gündemine aldığı sigara satışında kimlikle yaş doğrulama uygulaması, tütünle mücadelede yeni bir aşama olarak görülüyor. 18 yaş altı satış yasağını daha etkili hale getirmeyi amaçlayan bu düzenleme hazırlık aşamasında. Ancak kimlik bilgilerinin korunması, kişisel satın alma geçmişinin tutulup tutulmayacağı ve bu verilerin sigorta risk analizlerinde kullanılıp kullanılmayacağı gibi soruların yanıtlanması gerekiyor. Türkiye’de tartışılan daha radikal bir seçenek ise 2015 sonrası doğanlara ömür boyu sigara satışını yasaklayan nesil bazlı yasak modeli. Yeni Zelanda bu modeli kaldırmışken, Maldivler’de benzer bir yasak yürürlüğe girdi. Kamu sağlığını korumak önemli ancak alınacak tedbirlerin kişisel verileri nasıl koruyacağı ve karaborsa riskini nasıl yöneteceğinin şeffaf bir şekilde açıklanması, kamuoyunun desteğini sağlamak açısından kritik.

Dezenformasyonla Mücadele ve Lekelememe Görevi

Millî Güvenlik Kurulu eski Genel Sekreteri ve TİMBİR Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Seyfullah Hacımüftüoğlu, dijital güvenlik ve dezenformasyon konularında önemli uyarılarda bulundu. Hacımüftüoğlu, lekelenmeme hakkının yanı sıra ‘lekelememe görevi’nin de altını çizerek, insanların kendi haklarına sahip çıkarken başkalarının itibarını koruma sorumluluğunu neden aynı ölçüde üstlenmediklerini sorguladı. Dezenformasyonla mücadelenin sadece kurumsal bilgi kirliliğini gidermekle sınırlı kalmaması, bireylerin mağduriyetlerine de hızla çözüm bulunması gerektiğini vurguladı.

Güvenli İnternet Medyası: GİMER Modeli

TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Basa, Güvenli İnternet Medya ve Tahkim Merkezi’ni (GİMER) tanıttı. GİMER, internet medyasındaki haber ve içeriklere ilişkin uyuşmazlıkların çözümünü amaçlıyor. İletişim ilkelerine aykırı bulunan içeriklerin düzeltilmesini veya kaldırılmasını hedefleyen bu yapı, gönüllü katılım esasına dayanıyor. Sisteme üye olan medya kuruluşları, merkezin kararlarına uymayı taahhüt ediyor. Prof. Dr. Zakir Avşar’ın Divan Başkanlığını yürüttüğü GİMER, üniversitelerle iş birliği yaparak haber ve içerik incelemelerine başlayacak. Bu model, internet medyasında güvenilirliği artırma ve hata yapıldığında düzeltmeyi kabul etme kültürü oluşturma açısından önemli bir adım olarak görülüyor.