Kültürden Dijitale: Yaratıcı Endüstrilerin Geleceği ve Medya Etiği Ankara’da Masaya Yatırıldı

Ankara’da düzenlenen “Kültürden Dijitale: Yaratıcı, Kapsayıcı ve Yenilikçi Medya” başlıklı panel, kültür ve sanat dünyasının dijitalleşme süreci, yaratıcı endüstrilerin geleceği ve medya etiği gibi önemli konuları ele aldı. Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) ve Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) iş birliğiyle gerçekleştirilen etkinlikte, akademisyenler, bürokratlar ve sektör temsilcileri bir araya gelerek güncel gelişmeleri değerlendirdi.

Dijitalleşme Kültürel Üretimi Nasıl Dönüştürüyor?

Panelin ilk oturumunda, kültürün dijitalleşme sürecindeki yeri ve yaratıcı, kapsayıcı, yenilikçi medya yaklaşımları tartışıldı. ASBÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasin Söyler, dijitalleşme ve yapay zekanın kültürel üretim süreçlerini kökten değiştirdiğini vurguladı. Artık bireylerin sadece içerik tüketicisi değil, aynı zamanda üreticisi konumuna geldiğini belirten Söyler, dijital içerik üretiminin yaygınlaşmasıyla farklı kültürlerin ve toplumsal grupların kendilerini daha kolay ifade edebildiğini, fikirlerin daha hızlı yayıldığını ve yeni ekonomik alanların doğduğunu söyledi. Yapay zekanın bu süreçleri hızlandırdığını ancak yanlış bilgi ve manipülasyon riskini de artırdığını ekledi.

Medya Etiği ve Telif Hakları: Dijital Dünyanın Zorlukları

Etkinliğin ikinci oturumu ise “Kültürel Endüstrilerin Yaygınlaştırılması ve Medya Etiği” başlığı altında gerçekleşti. TİMBİR Başkanvekili Av. Cüneyd Altıparmak, dijital platformların içerik üreticilerinin haklarını yeterince korumadığını belirterek TİMBİR’in Google’a açtığı davayı örnek gösterdi. Sosyal medya bağımlılığı ve çocukların tercih haklarının kısıtlanması gibi konular da gündeme getirildi.

Kırıkkale Üniversitesi’nden Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan, sosyal medya algoritmalarının içeriklerin görünürlüğü üzerindeki etkisine dikkat çekerek medya etiği açısından tarafsızlık ve eşitlik ilkelerinin önemini vurguladı. Gazze’de yaşananlar ve Rusya-Ukrayna Savaşı gibi olaylara ilişkin paylaşımların platformlar tarafından farklı ele alınmasının etik açıdan sorgulanması gerektiğini belirtti.

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’nden Doç. Dr. Salih Polater ve Hacettepe Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Barış Gözübüyük, üretken yapay zekanın telif hukuku ve haber üretimi üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Yapay zekanın metin, görsel ve video üretimindeki rolünün artmasının, telif hakları tartışmalarını yeniden şekillendirdiğini ve hukuki belirsizlikler yarattığını ifade ettiler. Yapay zekanın yardımcı bir araç olarak kullanılabileceği ancak doğrudan haber ürettirilmesinin hukuki riskler taşıdığı konusunda görüş birliğine vardılar.

Kültürel Mirasın Korunması ve Tanıtılmasında Medyanın Rolü

TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Basa, kültürel mirasın korunması ve tanıtılmasında medyanın, özellikle yerel medyanın rolünü vurguladı. Kültürün ticari bir ürüne indirgenmemesi gerektiğini belirten Basa, her kesimin sesinin medyada duyulmasının ve kapsayıcı bir medya anlayışının benimsenmesinin önemine değindi. Yerel medyanın, Anadolu’nun kültürel zenginliklerini görünür kılarak kültür ve turizm tanıtımında elçi görevi gördüğünü söyledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Sanem Arıkan, Türk kültürünün ve sanatının yaşatılması, gelecek nesillere aktarılması ve kültürel değerlerin korunmasının önemine dikkat çekti. Kültürün güncel projeler ve yeni iş birlikleriyle topluma ulaştırılması gerektiğini belirten Arıkan, kültüre sahip çıkmanın varlığı korumak anlamına geldiğini ifade etti.

Kapsayıcılık ve Dijital Ekosistem

Başkent Üniversitesi’nden Doç. Dr. Erman M. Demir, medyada kapsayıcılık kavramının sadece ulusal sınırlar içinde değil, küresel kültür ekosistemi ve dijital platformların etkileri çerçevesinde de tartışılması gerektiğini savundu. Ülkelerin kültür ekosistemindeki ve kültür ekonomisindeki konumlarının da kapsayıcılık tartışmalarının bir parçası olması gerektiğini vurguladı.

Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Prof. Dr. Serdar Öztürk, şiddet içeriklerinin izleyici üzerindeki etkisini ve estetik algısının alışkanlıklarla ilişkisini irdeledi. İnsanların zamanla farklı içeriklere alıştığını ve bakış açısındaki değişimin algıları dönüştürdüğünü belirtti. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ahmet Faruk Çeçen ise yapay zekanın eğitimde bilinçli kullanımının önemine değinerek öğrencilerin yapay zekâ okuryazarlığı geliştirmesi gerektiğini vurguladı.

Panel, konuşmacılara takdim edilen sertifikalar ve çekilen toplu hatıra fotoğrafıyla sona erdi.