Aksaray’da Nesilden Nesile Aktarılan Alıç Geleneği: Dede ve Torun Aynı Ağaçların Gölgesinde

Aksaray’ın Güzelyurt ilçesine bağlı Akyamaç Mahallesi’nde yaşayan 70 yaşındaki Duran Meler, çocukluğunda babasıyla alıç topladığı ağaçların altında, şimdi 7 yaşındaki torunuyla aynı geleneği yaşatıyor. Yaklaşık 3 bin alıç ağacının bulunduğu bu tarihi bölgede, sonbahar mevsimiyle birlikte kuşaklar arası aile hatıraları yeniden canlanıyor.

Akyamaç Mahallesi, sadece alıç meyvesiyle değil, aynı zamanda nesilden nesile aktarılan yaşam öyküleriyle de öne çıkıyor. Duran Meler, yıllar önce babasıyla alıç topladığı tepelerde, şimdi kendi adını taşıyan torunuyla dolaşıyor. Çocukluğunun geçtiği bu topraklarda torununa ağaçları ve geçmişte yaşadıklarını anlatan Meler, böylece ailesinin yıllardır sürdürdüğü bu özel geleneği yaşatmanın mutluluğunu yaşıyor. Yöre halkının 200 ila 300 yıllık olduğunu tahmin ettiği alıç ağaçları, geçmişle bugün arasında doğal bir köprü vazifesi görüyor.

Aksaray’ın Terası Akyamaç’ta Alıç Mevsimi

Tarihi Güzelyurt ilçesinin yakınında, “Aksaray’ın terası” olarak bilinen Akyamaç, sonbaharın gelmesiyle alıç toplama mevsimine giriyor. Bölgede doğal olarak yetişen yaklaşık 3 bin alıç ağacı, her yıl yöre halkını ve çevre illerden gelen ziyaretçileri bir araya getiriyor. Ancak bu ağaçların önemi yalnızca meyvelerinden ibaret değil; yıllar boyunca aynı topraklarda yaşayan ailelerin anıları da bu ağaçların gölgesinde birikiyor.

Duran Meler için Akyamaç’ın her köşesi ayrı bir hatıra barındırıyor. Çocukluğunda babasıyla yürüdüğü patikalarda şimdi torunuyla yürüyen Meler, geçmişte öğrendiklerini yeni kuşağa aktarıyor.

“Biz Babamla Buralara Gelir, Alıç Toplardık”

Doğma büyüme Akyamaçlı olduğunu belirten Duran Meler, ömrünün büyük bölümünü bu topraklarda geçirdiğini ifade ediyor. Meler, çocukluğundan bugüne uzanan yaşamını şu sözlerle özetliyor: “Doğduğumdan beri buradayım. Bu arazide ayak basmadığım hiçbir nokta yoktur. Çocukluğum, gençliğim buralarda geçti. Gençliğimde bu dağlarda yıllarca koyun otlattım. Başlangıçta 10 koyunum vardı, zamanla bu sayı 500’e ulaştı. Ömrüm bu topraklarda geçti. Şimdi çocukluğumda yaşadığım yerlerde edindiğim tecrübeleri çocuklarıma ve torunlarıma anlatıyorum.”

Dedelerden Torunlara Aktarılan Alıç Ağaçlarının Hikayesi

Bölgedeki alıç ağaçlarının kendisinden önceki kuşaklar için de önemli olduğunu vurgulayan Meler, aile geleneğinin uzun yıllardır sürdüğünü belirtiyor. “Ben oldum olalı bu ağaçlar burada meşhur. Dedemin zamanında da meşhurmuş, belki daha da eskidir. Biz babamla buralara gelir, alıç toplardık. Bu dağların alıcı meşhurdur. Şimdi torunumla yine aynı yerlerdeyim. Ona alıçların hikâyesini anlatıyorum.” Meler’in sözleri, Akyamaç’ta alıç toplamanın sadece mevsimlik bir uğraş olmadığını, aynı zamanda aile geçmişini ve yöresel kültürü yaşatan bir gelenek olduğunu gösteriyor.

Yaklaşık 3 Bin Alıç Ağacı Geçmişe Tanıklık Ediyor

Akyamaç’taki yaklaşık 3 bin alıç ağacı, yöre halkının günlük yaşamında ve kültürel hafızasında önemli bir yer tutuyor. Bölge sakinleri, ağaçların yaşlarının 200 ila 300 yıl arasında olabileceğini tahmin ediyor. Bu tahminler, ağaçların geçmişten bugüne uzanan varlığının bölgenin doğal zenginliğini ve kültürel derinliğini ortaya koyduğunu gösteriyor. Duran Meler ile aynı adı taşıyan 7 yaşındaki torununun birlikte alıç toplaması, bu geleneğin ne kadar canlı bir şekilde devam ettiğinin güzel bir örneği. Bir zamanlar babasının yanında alıç toplayan Meler, bugün torununa çocukluğunun geçtiği yerleri göstererek anılarını paylaşıyor. Böylece aynı ağaçlar, farklı kuşakların ortak hatıralarına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor.

Aksaray’ın Alıçları Marmelat ve Sirkeye Dönüşüyor

Akyamaç’ta sonbaharda toplanan alıçlar, taze olarak tüketilmenin yanı sıra çeşitli yöresel ürünlerin hazırlanmasında da kullanılıyor. Alıç meyvesi, özellikle taze tüketimin yanı sıra marmelat ve sirke yapımında değerlendiriliyor. Duran Meler’in aktardığına göre, alıç toplamak için Güzelyurt’un yanı sıra Aksaray merkezinden ve çevre illerden de bölgeye yoğun ilgi gösteriliyor. Bu ilgi, Akyamaç’ın doğal ürünlerinin çevrede tanınmasına katkı sağlıyor.

Geleneksel Alıç Festivali Bölgenin Değerlerini Tanıtıyor

Akyamaç’ta sürdürülen alıç geleneğinin tanıtılmasına yönelik etkinlikler de düzenleniyor. Aksaray Belediyesinin desteğiyle bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilecek Geleneksel Alıç Festivali, bölgenin doğal zenginliklerini, yöresel ürünlerini ve kültürel değerlerini öne çıkarmayı hedefliyor. Festival, alıç meyvesinin yanı sıra Akyamaç’ın yerel yaşamını ve kuşaklar boyunca aktarılan geleneklerini tanıtmak açısından da büyük önem taşıyor.

Aynı Ağaçların Altında Yeni Hatıralar Birikiyor

Akyamaç’ta her sonbahar başlayan alıç mevsimi, doğayla insan arasındaki bağı yeniden hatırlatıyor. Duran Meler’in babasıyla topladığı alıçlar, bugün torunuyla paylaştığı anıların bir parçası oluyor. Yaklaşık 3 bin ağacın bulunduğu bu tepelerde, değişen yıllara rağmen devam eden gelenek, bir ailenin geçmişini geleceğe taşıyor. Duran dede ile torununun aynı ağaçların altında buluşması, bazen en değerli mirasın, bir yerin hikâyesini yeni kuşaklara anlatmak olduğunu gösteriyor.