Kars ev sahipliğinde düzenlenen ve bölgenin stratejik kalkınma hedeflerinin masaya yatırıldığı zirve, önemli konulara ışık tuttu. Toplantıda, Zengezur Koridoru’ndan lojistik merkez projelerine, sınır ticaretinden markalı tarım ve hayvancılık üretimine kadar pek çok kritik başlık ele alındı. Kars Ticaret ve Sanayi Odası iş birliği ve KAI Eğitim ve Kalkınma Vakfı’nın katkılarıyla Kars Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen program, kamu yöneticileri, iş dünyası temsilcileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarından yoğun ilgi gördü. Bu önemli buluşmada, bölgesel kalkınmanın yol haritası detaylı bir şekilde değerlendirildi.
Toplantının açılış konuşmasını yapan Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, bu organizasyonun sadece bir panel olmadığını, bölgenin geleceğine yönelik ortak bir akıl oluşturma amacı taşıdığını belirtti. Bozan, küresel ekonomik dengelerin hızla değiştiği, yeni ticaret yollarının, üretim merkezlerinin ve ekonomik iş birliklerinin şekillendiği bir dönemde bölgenin yerinde sayma lüksünün olmadığını vurguladı. Kars, Ardahan ve Iğdır’ın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini, üç ilin aynı kalkınma hikâyesinin ayrılmaz parçaları olduğunu ifade eden Bozan, bir ilin başarısının diğerine güç katacağını ve bölgesel iş birliğinin artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini sözlerine ekledi.
Serhat şehirlerinin tarih boyunca ticaret yollarının kesişme noktası olduğunu hatırlatan Bozan, bölgenin jeostratejik konumunun sunduğu önemli fırsatlara dikkat çekti. “Bizler Türkiye’nin son noktası değiliz, dışa açılan ilk kapısıyız” diyen Bozan, Kars, Ardahan ve Iğdır’ın Kafkasya, Türk Dünyası ve Orta Asya ile kurulacak ekonomik ilişkiler açısından kritik bir öneme sahip olduğunu belirtti. Son yıllarda Azerbaycan ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla önemli çalışmalar yapıldığını, Kars ve Nahçıvan’da düzenlenen ekonomik forumların bu vizyonun bir parçası olduğunu söyledi. Ayrıca, Türkiye ve Ermenistan iş dünyasının Kars’ta bir araya getirilmesinin, ekonomik kalkınmanın dünyaya açılarak mümkün olacağının bir göstergesi olduğunu vurguladı.
Bölgenin kültürel ve gastronomik değerlerine de değinen Bozan, Kars Kaşarı, Gravyer Peyniri, Kars Kazı ve Kars Ketesi gibi ürünlerin sadece ekonomik değer taşımakla kalmayıp, aynı zamanda önemli bir kültürel miras niteliği taşıdığını ifade etti. Coğrafi işaret çalışmalarına büyük önem verdiklerini söyleyen Bozan, bu çalışmaların üreticiyi koruduğunu, kırsal kalkınmayı desteklediğini ve bölgesel ekonomiye önemli katkılar sunduğunu belirtti.
Bölgenin önündeki önemli fırsatlara dikkat çeken Bozan, özellikle Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, lojistik koridorlar ve sınır kapılarının bölgesel kalkınmada kritik rol oynayacağını belirtti. Doğukapı Sınır Kapısı’nın yeniden açılmasının, bölgenin ekonomik yapısında yeni bir dönemin başlangıcı olacağına inandığını ifade eden Bozan, bunun yeni yatırımların, ticaret bağlantılarının ve turizm hareketliliğinin önünü açacağını kaydetti.
Kalkınmanın merkezinde insan unsurunun bulunduğunu belirten Kadir Bozan, kadın ve genç girişimcilerin desteklenmesinin büyük önem taşıdığını söyledi. Bölgeden göç etmek zorunda kalmayan, kendi şehirlerinde üretim yapan ve yatırım gerçekleştiren gençlerin geleceğin ekonomisini şekillendireceğini belirten Bozan, hedeflerinin daha fazla yatırım, üretim ve istihdam sağlayan güçlü bir Serhat Bölgesi oluşturmak olduğunu dile getirdi.
KAI Eğitim ve Kalkınma Vakfı Onursal Kurucu Başkanlarından Prof. Dr. Esfender Korkmaz, Kars’ın sınır ticareti, organik tarım, hayvancılık ve turizm alanlarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirtti. Bu potansiyelin ekonomik değere dönüştürülebilmesi için finansman kaynaklarının artırılması ve güçlü organizasyon modellerinin oluşturulması gerektiğini ifade eden Korkmaz, bölgesel kalkınmanın planlı ve koordineli çalışmalarla mümkün olacağını vurguladı.
Kars Belediye Başkanı Prof. Dr. Ötüken Senger, son dönemde Kars, Ardahan ve Iğdır arasında gereksiz bir rekabet algısı oluşturulmaya çalışıldığını belirterek, bu yaklaşımın bölgesel kalkınmaya zarar vereceğini söyledi. Üç ilin birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısı olduğunu ifade eden Senger, “Kars, Ardahan ve Iğdır bir ağacın dalları gibidir. Biz hiçbir zaman bu şehirleri birbirinden ayrı görmedik ve göremeyiz. Bölgesel kalkınma ancak birlikte hareket edildiğinde mümkün olacaktır” dedi.
Açılış konuşmalarının ardından gerçekleştirilen panelde Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan, Ardahan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Çetin Demirci ve Serhat Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Nurullah Karaca değerlendirmelerde bulundu. Panelde bölgesel iş birliği modelleri, yatırım fırsatları, lojistik altyapı, tarımsal üretim, ticaret koridorları ve yeni ekonomik açılımlar ele alınırken, katılımcılar görüş ve önerilerini paylaşma fırsatı buldu. Soru-cevap bölümünün ardından sona eren toplantı, Kars, Ardahan ve Iğdır’ın ortak kalkınma hedefleri doğrultusunda hareket etmesi gerektiği yönündeki güçlü mesajlarla tamamlandı. Toplantıdan çıkan en önemli sonuç, Kars, Ardahan ve Iğdır’ın sahip olduğu stratejik konum, doğal kaynaklar, tarımsal üretim kapasitesi ve sınır ticareti avantajlarının ortak bir vizyonla değerlendirilmesi halinde bölgenin Türkiye’nin yeni ekonomik merkezlerinden biri olabileceği yönündeki görüş oldu.