Küresel Silahlanma Tırmanışta: Askeri Harcamalar Rekor Seviye Olan 2.9 Trilyon Dolara Ulaştı

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan son rapor, küresel askeri harcamalarda eşi benzeri görülmemiş bir artışı gözler önüne serdi. Reel bazda yüzde 2,9’luk bir artışla toplam harcamalar 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, küresel askeri harcamaların üst üste 11. yıl art arda yükseldiğini gösteriyor.

SIPRI verilerine göre, askeri harcamaların dünya Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payı da yüzde 2,5’e çıkarak 2009’dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Bu durum, küresel güvenlik endişelerinin ve çatışmaların artan bir silahlanma yarışını tetiklediği yorumlarına yol açıyor.

En Fazla Harcama Yapan Ülkeler ve Öne Çıkan Gelişmeler

Küresel askeri harcamaların büyük bir kısmını oluşturan ilk beş ülke ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu ülkeler, toplam harcamaların yüzde 58’ini tek başlarına gerçekleştirdiler.

ABD ve Çin’de Farklı Seyirler

Dünyanın en büyük askeri bütçesine sahip olan ABD’nin harcamaları 2025’te yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara indi. Bu düşüşte, Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmamasının etkili olduğu belirtiliyor. Buna karşın, Çin askeri harcamalarını yüzde 7,4 artırarak 336 milyar dolara çıkardı. Çin, son 31 yıldır kesintisiz bir artış trendi izleyerek son 10 yılda harcamalarını yüzde 62 oranında artırdı.

Rusya ve Türkiye’nin Durumu

Rusya’nın askeri harcamaları yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara yükselerek küresel sıralamada üçüncü sıradaki yerini korudu. Türkiye’nin savunma bütçesi de dikkat çekici bir artış gösterdi. Türkiye, 2025’te savunma harcamalarını yüzde 7,2 artırarak 30 milyar dolara ulaştırdı. 2016’dan bu yana kaydedilen yüzde 94’lük artışta, yerli savunma sanayine yapılan yatırımların ve özel savunma fonunun payının arttığı vurgulandı.

Avrupa ve Asya-Pasifik’te Silahlanma Rekoru

Küresel artışta en büyük payı alan Avrupa kıtası, askeri harcamalarında yüzde 14’lük bir artışla 864 milyar dolara ulaşarak tarihi bir zirveye ulaştı. Son 10 yılda yaşanan yüzde 102’lik artışın, Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD’nin güvenlik politikalarındaki belirsizliklerden kaynaklandığı ifade ediliyor. Almanya’nın harcamaları yüzde 24 artışla 114 milyar dolara çıkarken, Ukrayna’nın askeri harcamaları ülkenin GSYH’sinin yaklaşık yüzde 40’ına denk gelen 84,1 milyar dolara ulaştı.

Asya ve Okyanusya bölgesinde de askeri harcamalar yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara yükseldi. Bölgedeki tüm alt bölgelerde gözlenen artışlar, askeri hareketliliğin yaygınlaştığını gösteriyor. Gazze’deki çatışmaların azalmasıyla İsrail’in askeri harcamalarında yüzde 4,9’luk sınırlı bir düşüş yaşandı.

SIPRI uzmanları, küresel askeri harcamalardaki yükseliş eğiliminin önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini öngörüyor. Artan küresel krizler, bölgesel çatışmalar ve uzun vadeli savunma stratejileri, devletleri daha fazla silahlanmaya itmeye devam edecek gibi görünüyor.