Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, çocukların dijital dünyadaki ayak izleri ve ebeveynlerin sosyal medya paylaşımlarının riskleri hakkında önemli uyarılarda bulundu. Star Gazetesi’nden Cüneyd Altıparmak’ın sorularını yanıtlayan Bilir, çocukların kişisel verilerinin korunmasının yetişkinlerden farklı bir önem taşıdığını vurguladı.
Çocukların Dijital Dünyadaki Hassasiyeti
Prof. Dr. Bilir, çocukların doğumdan itibaren dijital bir iz bıraktığını belirterek, bu verilerin işlenirken yaşlarına ve kavrama kapasitelerine uygun önlemlerin alınması gerektiğini söyledi. Mevcut 6698 sayılı Kanun’da çocuklara özel bir madde bulunmamakla birlikte, genel ilkelerin çocuklar için de geçerli olduğunu ve çocuğun üstün yararının gözetilmesi gerektiğini ifade etti. Bilgilendirmelerin çocukların anlayabileceği dilde yapılması, gerektiğinde görsel unsurlarla desteklenmesi ve uygun teknik tedbirlerin alınması gerektiğini belirtti.
Ebeveynlere Sosyal Medya Paylaşımları Konusunda İkaz
Ebeveynlerin çocuklarının fotoğraf ve videolarını sosyal medyada paylaşmasının yaygınlaştığını ancak bunun çocuğun kişisel verilerinin geniş çevreye ulaşmasına ve uzun süreli bir dijital iz bırakmasına neden olabileceğini dile getiren Bilir, bu tür paylaşımların çocuğun mahremiyeti ve güvenliği açısından riskler doğurabileceğini söyledi. Ebeveynlerin paylaşım yapmadan önce içeriğin niteliğini, kimlerin erişebileceğini ve paylaşımların çocuk üzerindeki uzun vadeli etkilerini değerlendirmeleri gerektiğini vurguladı. Çocuğun yaşına ve kavrama kapasitesine uygun olarak görüşünün alınmasının da önem taşıdığını ekledi.
Sosyal Medya Platformlarının Sorumlulukları
Sosyal medya platformlarının çocukların kişisel verilerini işlerken yasal yükümlülüklere uyması gerektiğini belirten Bilir, platformların çocuklara yönelik hizmetlerinde daha koruyucu bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ifade etti. Tasarımdan itibaren mahremiyetin gözetilmesi, çocuk hesaplarında varsayılan olarak daha yüksek gizlilik ayarlarının uygulanması ve yaşa uygunluk tedbirlerinin alınmasının önemini vurguladı. Resmî Gazete’de yayımlanan ve sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağına dair düzenlemenin, çocukların dijital ortamlarda daha güvenli olmalarına katkı sağlayacağını düşündüğünü belirtti.
KVKK’nın Müdahale Mekanizmaları ve Eğitimde Yapay Zekâ
KVKK’nın ihlal iddiaları karşısında şikayet üzerine veya resen inceleme yapabildiğini ve idari para cezası dışında hukuka aykırılıkların giderilmesine yönelik kararlar alabildiğini anlatan Bilir, TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, X ve Discord gibi platformlarda çocukların kişisel verilerinin işlenmesi hakkında resen incelemeler başlatıldığını duyurdu. Eğitimde yapay zekâ kullanımının faydalarının yanı sıra mahremiyet risklerini de beraberinde getirdiğini belirten Bilir, bu sistemlerde çocuğun üstün yararının temel ölçütlerden biri olması gerektiğini söyledi.
Çocukların Bilinçlendirilmesi ve KVKK’nın Çalışmaları
Çocukların sadece korunması gereken bireyler olarak görülmemesi gerektiğini, kendi kişisel verileri ve mahremiyetleri konusunda yaşlarına uygun şekilde bilinçlendirilmeleri gerektiğini vurgulayan Bilir, bu amaçla KVKK’nın internet sitesinde çocuklara yönelik eğitici seriler, broşürler ve dijital oyunlar bulunduğunu belirtti. Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütülen “KVKK Okulda Projesi” ve “Güvenli Gelecek İçin Dijital Okuryazarlık Projesi” gibi çalışmalarla da farkındalığı artırmayı hedeflediklerini söyledi.
Bilir, çocukların dijital dünyada bilinçli ve güvenli bir şekilde var olabilmelerini desteklemenin önemine değinerek, ebeveynleri ve dijital sektör temsilcilerini daha hassas davranmaya davet etti.