BHA (Birlik Haber Ajansı) ekibi, 93 Harbi’nin unutulmaz kahramanlarının izini Letonya’da sürerek tarihi bir belgesel çalışmasına imza attı. Politika Danışma Kurulu Başkanı, Avrasya Gazeteciler Derneği Genel Başkanı ve belgesel yapımcısı İsmail Kahraman, Devr-i Âlem Belgesel Programı için Cēsis Türk Şehitliği’nden canlı yayın gerçekleştirdi. Yayın, 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nin (93 Harbi) acı hatıralarını ve Baltık topraklarında ebediyete uğurlanan kahraman Mehmetçiklerin destansı hikayesini ekranlara taşıdı.
Başkent Riga’nın yaklaşık 90 kilometre kuzeydoğusunda yer alan Cēsis Türk Şehitliği, Plevne cephesinde gösterdikleri cesaretin ardından esir düşen ve ağır yaralarıyla bu topraklarda hayata veda eden Osmanlı askerlerinin anısını yaşatıyor. Türkiye’nin Riga Büyükelçiliği’nin verilerine göre, savaş esiri olarak Letonya’ya getirilen askerlerden 26’sı, hastalıklar ve yaraları nedeniyle Cēsis’te toprağa verildi.
Başlangıçta bir mezarlık olan alan, 1937 yılında Türkiye’nin Tallinn Büyükelçiliği’nin girişimiyle anıt şehitliğe dönüştürüldü. Her bir şehit için ay-yıldızlı sembolik mezar taşları yerleştirilirken, ortak bir anıt inşa edildi. Anıt üzerinde yer alan Türkçe ve Letonca ifade, o kahramanların hatırasını ölümsüzleştiriyor: “Burada Türk-Rus Savaşı’nda Plevne’de esir düşüp Cēsis’te ölen 26 Türk eri gömülüdür.”
Türkiye ile Letonya arasındaki iş birliği anlaşması çerçevesinde 2004 yılında şehitlik kapsamlı bir restorasyondan geçti. Çevre düzenlemeleri tamamlandıktan sonra 15 Eylül 2005’te yeniden ziyarete açılan Cēsis Türk Şehitliği, günümüzde Letonya’nın önemli kültür varlıkları arasında yer alıyor ve düzenli bakımı yapılıyor. Her yıl 18 Mart Çanakkale Şehitlerini Anma Günü ve Şehitler Günü’nde, Türkiye’nin Riga Büyükelçiliği ve Letonyalı yetkililerin katılımıyla anma programları düzenleniyor.
Cēsis’te belgesel çekimleri sırasında duygularını paylaşan İsmail Kahraman, şehitliğin sadece bir mezarlık olmadığını, vatanından uzakta ebedi istirahate çekilen kahramanların sessiz bir nöbet tuttuğu kutsal bir emanet olduğunu vurguladı. Baltık ormanları arasında yükselen Türk bayrağının, milletin tarihine ve şehitlerine duyduğu vefanın en güçlü sembollerinden biri olduğunu belirten Kahraman, bu tarihi mirasın gelecek nesillere aktarılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.
Birlik Haber Ajansı’nın “Plevne Kahraman Esirlerinin İzinde” projesi kapsamında gerçekleştirilen yayın ve belgesel çalışmalarıyla, Baltık coğrafyasındaki unutulmuş Osmanlı şehitlikleri yeniden gündeme taşınıyor. Bu çabalar, dünyanın farklı noktalarındaki ecdat mirasının korunması ve tanıtılması konusunda önemli bir farkındalık yaratmayı hedefliyor.