Rize Ticaret Borsası Başkanı Erdoğan’dan Çay Sektörü İçin Kritik Çağrı: Devlet İş Birliği Şart!

Rize Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin ve Rize’nin stratejik tarım ürünü olan çayın geleceği için devlet iş birliğinin önemini vurguladı. Erdoğan, üretici, sanayici ve kamu kurumlarının ayrılmaz bir bütün olduğunu belirterek, 100 yıllık geçmişe sahip çay tarımının gelecek nesillere aktarılması ve bölge halkının refahının korunması için sektördeki tüm paydaşların sorunlarına acil ve kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğini ifade etti.

Sektörde Sürdürülebilirlik ve Kalite İçin Temel Talepler

Erdoğan, sektörde sürdürülebilirliğin, kalitenin ve ekonomik dengenin sağlanması adına kamuoyunun ve yetkili mercilerin dikkatine sundukları temel hususları şöyle sıraladı:

• Yaş Çay Taban Fiyatı: Kaliteden taviz verilmeden yaş çay taban fiyatının kilogram başına 34-35 TL olarak belirlenmesini talep ediyoruz. Bu fiyatlandırma, üreticinin enflasyona ezilmemesini sağlayacak ve Çaykur ile özel sektör işletmelerinin kaliteli kuru çay üretebilmesi için gerekli olan yaş çay kalitesini koruyacaktır. Kalitesiz yaş çay hasadı, kuru çay kalitesini düşürerek son tüketici memnuniyetsizliğine ve çay tüketiminde düşüşlere yol açmaktadır.
• Destekleme Primi: Çay sektörünün sürdürülebilirliği ve üreticilerin refahı için hayati önem taşıyan destekleme primlerinin, geçtiğimiz yıl ara verilmesi nedeniyle piyasada ciddi dengesizliklere yol açtığını belirtti. Bu primlerin, üreticilerin finansal zorluk yaşadığı dönemlerde vazgeçilmez bir destek unsuru olduğunu ve özellikle yılın ilk dört ayında hane halklarının ekonomik sıkıntılarını hafiflettiğini vurguladı. Destekleme primlerinin vakit kaybedilmeden yeniden uygulamaya konulması, sektördeki kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi ve tarımsal ekonominin şeffaflığı açısından da kritik öneme sahiptir.
• Eş Zamanlı Fiyat Açıklaması: 2025 yılında hem özel sektörün hem de Çaykur’un zarar ettiğini belirten Erdoğan, maliyet hesaplamalarının sağlıklı yapılabilmesi ve piyasa dengesinin korunması adına yaş çay alım fiyatı ile kuru çay zam oranlarının eş zamanlı olarak kamuoyuna duyurulması gerektiğini söyledi. Kuru çay fiyatındaki artış oranının, yaş çay zam oranının 5 puan altında kalacak şekilde belirlenmesi gerektiğini, aksi takdirde sanayicinin maliyet belirsizliğine itildiğini ve ulusal zincir marketlerin baskısıyla ürünlerin zararına satıldığını ifade etti. Geçtiğimiz yıl fabrikaların %30’unun yüksek faiz ve fiyat dengesizlikleri nedeniyle kapılarını açamadığına dikkat çekerek, sektöre destek sağlanamazsa bu oranın artacağı uyarısında bulundu.
• Faiz Destekli Kredi: Sektörün ayakta kalabilmesi için faiz destekli kredi imkanlarının acilen devreye alınmasının şart olduğunu vurgulayan Erdoğan, aksi takdirde özel sektör kapasitesinde daralma yaşanmasından endişe ettiklerini belirtti. Özel sektörün kapasite düşürmesinin Çaykur fabrikalarında yığılmaya ve kalitesiz kuru çay üretimine yol açacağını savundu.

Erdoğan, çayda üretici, özel sektör ve devlet barışının sağlanması, piyasa dengelerinin korunması ve Türk çayının geleceği için yetkilileri acil adımlar atmaya davet etti.