Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, sosyal risklerin erken tespit edilerek önleyici hizmetlerin güçlendirilmesi amacıyla başlattığı Sosyal Risk Haritaları projesinin ilk aşamasını başarıyla tamamladı. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın talimatıyla hayata geçirilen proje kapsamında, hane düzeyindeki sosyal, ekonomik ve psikososyal göstergeler detaylı bir şekilde analiz edilerek her hane için özel risk puanları oluşturuldu.
Bu puanlar, yalnızca mevcut sosyo-ekonomik durumu ortaya koymakla kalmayacak, aynı zamanda potansiyel sosyal riskleri erken aşamada belirleyerek proaktif müdahale mekanizmalarını tetikleyecek. Elde edilen veriler, “Aile Rehberi” ve “Çocuklar Güvende” gibi dijital takip sistemleri aracılığıyla yeni bir uygulama sürecinin başlatılmasını sağlayacak. Bu süreçte, ilgili bakanlıklar ve kamu kurumlarıyla güçlü bir koordinasyon ağı kurulacak ve risk düzeyi yüksek hanelere yönelik bütüncül destek mekanizmaları devreye alınacak.
Projenin ilk etabında dijital takip sisteminin uygulanacağı pilot iller arasında Gaziantep, Manisa, Niğde, Van, Sinop, Edirne, Aksaray, Adana, İzmir, Afyonkarahisar ve Trabzon bulunuyor. Bu illerde elde edilecek deneyimler ve veriler, modelin daha sonraki aşamalarda tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılması için temel oluşturacak.
Sosyal Risk Haritaları, klasik sosyal yardım anlayışının ötesine geçerek veriye dayalı, hedef odaklı ve önleyici bir sosyal hizmet modelinin temelini oluşturuyor. Yeni dönemde eğitim, sağlık, istihdam ve yerel yönetimlerle entegre bir şekilde yürütülecek çalışmalarla ailelerin güçlendirilmesi ve çocukların her türlü riskten korunması hedefleniyor. Sosyal risk puanlarının sahaya yansımasıyla birlikte, özellikle kırılgan gruplara yönelik erken müdahale kapasitesi artırılacak ve kamu kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılması sağlanacak.
Sosyal Risk Haritası, bireylerin ve toplumun karşılaşabileceği sosyal risklerin veri temelli analiz edilerek coğrafi düzeyde görselleştirildiği gelişmiş bir sistemdir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından geliştirilen bu haritalar, kadına yönelik şiddet, çocuk istismarı ve engelli bireylerin bakım ihtiyacı gibi hassas sosyal alanların bütüncül bir şekilde izlenmesine olanak tanıyor. Çalışma kapsamında kullanılan 648 farklı sosyal gösterge, il, ilçe, mahalle ve hane bazında detaylı risk analizlerinin yapılmasını sağlıyor.
Elde edilen veriler sayesinde, risk altındaki gruplar erken aşamada tespit edilerek koruyucu ve önleyici sosyal hizmet politikalarının daha etkin bir şekilde geliştirilmesi amaçlanıyor. Sosyal Risk Haritaları, sorunlar ortaya çıktıktan sonra müdahale etme yaklaşımının ötesine geçerek, riskler henüz belirginleşmeden harekete geçmeyi sağlayan güçlü bir erken uyarı sistemi olarak öne çıkıyor. Bu sayede sosyal hizmetlerin daha etkin, hedef odaklı ve kanıta dayalı bir şekilde yürütülmesine önemli katkılar sunulması hedefleniyor.