Türkiye’de Yetişkinlerin Yarısı Bakım Yükü Altında: Kadınlar Daha Fazla Sorumlu

Türkiye’de yapılan güncel bir araştırmaya göre, 18-74 yaş arasındaki her 10 yetişkinden yaklaşık 4’ü, yani yüzde 43,1’i, çocuk, torun veya bakıma muhtaç yakınlarının bakım sorumluluğunu üstleniyor. Bu durum, özellikle kadınların iş gücüne katılımı ve çalışma hayatındaki dengeleri üzerinde önemli etkiler yaratıyor.

Bakım Sorumluluğunun Cinsiyete Göre Dağılımı

TÜİK verilerine dayanan araştırma, bakım sorumluluğunun cinsiyetler arasındaki dağılımını da gözler önüne seriyor. Erkeklerde bu oran yüzde 40,6 iken, kadınlarda yüzde 45,6’ya yükselerek kadınların bakım yükünü daha fazla taşıdığını gösteriyor. Araştırmada, bakım sorumluluğu 15 yaş altı çocuklar, torunlar ile hasta, engelli veya bakıma muhtaç yakınlara yönelik düzenli ilgiyi kapsıyor.

İş Gücüne Katılım ve Bakım Sorumluluğu

Bakım sorumluluğunun iş gücüne katılım üzerindeki etkileri de incelendi. 18-74 yaş grubunda genel iş gücüne katılım oranı yüzde 58,2 iken, bakım sorumluluğu olanlarda bu oran yüzde 60,5’e çıkıyor. Bakım sorumluluğu olmayanlarda ise katılım oranı yüzde 56,4 seviyesinde kalıyor. Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılım oranı yüzde 37,8 iken, olmayanlarda bu oran yüzde 41,7 olarak kaydedildi. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılım oranı dikkat çekici bir şekilde yüzde 86’ya ulaşıyor.

Profesyonel Bakım Hizmetleri Yetersiz Kalıyor

İstihdamda olan ve çocuk bakım sorumluluğu bulunan kişilerin büyük çoğunluğu, yüzde 83’ü, herhangi bir profesyonel bakım hizmetinden yararlanmıyor. Bu kişilerin sadece yüzde 14’ü kurumsal bakım merkezlerini tercih ederken, yüzde 1,6’sı evde ücretli bakım hizmeti alıyor. Yetişkin bakım sorumluluğu olan istihdamdakilerin ise yüzde 79,3’ü bakım hizmeti kullanmadığını belirtiyor. Bu durum, profesyonel bakım hizmetlerinin yaygınlaşması ve erişilebilirliğinin artırılması gerektiğini ortaya koyuyor.

Çocuk Bakımında Aile İçi Çözümler ve Maliyet Engeli

Profesyonel bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki bireylerin yüzde 50,8’i, çocuk bakım sürecini kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğünü ifade ediyor. Katılımcıların yüzde 19,7’si çocukların kendi ihtiyaçlarını karşılayabildiğini düşünürken, yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetlerinin maliyetinin yüksek olduğunu vurguluyor. Bakımı büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlarla sürdürenlerin oranı ise yüzde 5,5.

Çalışma Saatleri ve Bakım Yükü Zorlukları

Bakım sorumluluğu bulunan çalışanların yüzde 70,1’i iş ve bakım yükünü birlikte yürütürken herhangi bir sorun yaşamadığını belirtse de, zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişi için sorunlar mevcut. Bu kişilerin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini en büyük problem olarak gösteriyor. Katılımcıların yüzde 26,9’u işin yorucu olmasını, yüzde 8,9’u ise ev ve iş arasındaki ulaşım süresinin uzunluğunu öne çıkarıyor. Uzun çalışma saatlerinden kaynaklı zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 iken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 olarak ölçülüyor.