Yaşlıların Dijital Dünyaya Entegrasyonu ve Kapsamlı Bakım Modelleri İçin Yeni Politikalar

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Çankaya Köşkü’nde düzenlenen ‘Türkiye Yüzyılı Perspektifinde Aile ve Nüfus Politikaları 2: Yaşlı Bakım Modelleri Çalıştayı’nın açılışında yaptığı konuşmada, yaşlı bakım modellerinin geleceğine ışık tutacak önemli açıklamalarda bulundu. Çalıştayda, yaşlı bakımında yerinde yaşlanma, evde ve toplum temelli bakım hizmetleri, finansman modelleri, uzun vadeli bakım güvence sistemi, aktif yaşlanma ve hayat boyu öğrenme gibi kritik başlıklar ele alındı. Bakan Göktaş, ortaya çıkacak her önerinin, yaşlılık politikalarının daha sağlam bir zeminde ilerlemesine katkı sağlayacağına inancını dile getirdi.

Dünyanın küresel bir demografik dönüşümden geçtiğini belirten Göktaş, 2050 yılında 60 yaş üstü nüfusun 2.1 milyara ulaşacağını öngördüğünü söyledi. Türkiye’nin de bu dönüşümden etkilendiğini ve 2025’te 65 yaş ve üzeri nüfus oranının %11.1’e yükseleceğini TÜİK verilerine dayandırarak açıkladı. Bu değişimin, sosyal politikaların tek tip modellerle değil, bölgesel farklılıkları, aile yapılarını ve bakım ihtiyaçlarını dikkate alan esnek yaklaşımlarla planlanmasını zorunlu kıldığını vurguladı.

Bakan Göktaş, yaşlılık alanındaki çalışmaları stratejik bir politika alanı olarak gördüklerini ve Cumhurbaşkanlığı’nın liderliğinde yaşlıların güvenli, aktif ve sağlıklı bir yaşam sürmeleri için hizmetleri güçlendirdiklerini belirtti. Türkiye Yaşlı Profili Araştırması ve 2. Yaşlılık Şurası’nın politikaları ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirmeye imkan sağladığını ifade etti. 81 ilde düzenlenen çalıştaylar sonucunda üç temel tespitin öne çıktığını söyledi:

• Bakım hizmetlerinde ihtiyaca göre değişen esnek ve bütünleşik modellerin güçlendirilmesi, evde, gündüzlü ve kurumsal bakımın sağlık hizmetleri ve yerel desteklerle entegrasyonu.
• Yaşlı bakımında ailelerin ve bakım verenlerin eğitim, danışmanlık ve destek hizmetleriyle güçlendirilmesi.
• Aktif ve sağlıklı yaşlanma yaklaşımının yaygınlaştırılması, yaşlıların sosyal hayata, öğrenmeye ve dijital imkanlara erişiminin artırılması.

Bakan Göktaş, mevcut destek programları hakkında da bilgi verdi. Evde Bakım Yardımı ile 114 bini aşkın yaşlıya destek olunduğunu, Ulusal Vefa Programı ile 132 bin yaşlının kişisel bakım ihtiyacının karşılandığını belirtti. Yaşlı Destek Programı (YADES) kapsamında 123 proje ile 164 bin yaşlıya ulaşıldığını, 42 Gündüzlü Aktif Yaşam Merkezi ile yaşlıların sosyal hayata katılımının desteklendiğini söyledi. Kurumsal kapasiteyi güçlendirme çalışmaları kapsamında 8 yeni huzurevinin daha hizmete açılacağını ve Avrupa’nın en büyüğü olan ‘Darülaceze Sosyal Yaşam Şehri’ ile sağlık, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin tek çatı altında sunulduğunu ekledi. Türkiye’nin ilk resmi Alzheimer ve Demans Bakım Merkezi’nin de faaliyete geçtiğini duyurdu.

Bakan Göktaş, Tazelenme Üniversiteleri aracılığıyla 7.825 yaşlının hayat boyu öğrenme yolculuğuna devam ettiğini, huzurevlerinde kuşaklararası etkileşimi güçlendiren projeler ve etkinlikler düzenlendiğini belirtti. Dijitalleşen dünyada yaşlıların teknolojiyle bağını güçlendirmek amacıyla 43 ilde 1923 yaşlıya dijital ve finansal okuryazarlık eğitimi verildiğini ve 19 ildeki huzurevlerinde oluşturulan 21 Dijital Bahar Odası ile teknolojiye erişimin kolaylaştırıldığını ifade etti.

Gerçekleştirilecek çalıştayın en önemli başlıklarından birinin de yaşlı bakımını çok boyutlu bir perspektifle ele almak olduğunu vurgulayan Göktaş, sağlık ve sosyal hizmetlerin entegrasyonunun ertelenemez bir ihtiyaç olduğunu belirtti. Afet ve kriz durumlarında yaşlıların korunmasının da öncelikli alanlardan biri olduğunu ve bu süreçlerde yaşlı dostu planlamaların yapılmasının önemine dikkat çekti. Bakan Göktaş, bu alanda kamu, yerel yönetimler, özel sektör, sivil toplum ve gönüllülerin birlikte çalışması gerektiğini vurgulayarak, bir sonraki Nüfus Politikaları Kurulunun ana başlığının da ‘yaşlılık’ olacağını müjdeledi. Bu çalıştayın, kurulun alacağı kararları besleyeceğine dair inancını dile getirdi.