Arslanhane Camii: Ankara’nın Ahşap Mirası UNESCO Listesinde

Ankara Kent Konseyi (AKK), ‘Ankara’ya İz Bırakanlar’ serisi kapsamında, Başkent’in tarihi ve kültürel mirasına ışık tutmaya devam ediyor. Bu haftaki konuk, 7 asrı aşan tarihiyle Ankara’nın yaşayan tanıklarından biri olan Arslanhane (Ahi Şerafettin) Camii oldu. Ahşap işçiliğinin eşsiz örneklerini barındıran bu yapı, 2023 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilerek dünya mirası statüsü kazandı.

Ankara’nın Orta Çağ’dan Günümüze Uzanan Ahşap Harikası

Ankara Kalesi’nin güney yamacında, Ulus Samanpazarı’nda yer alan Arslanhane Camii, ahşap direkleri, özgün mihrabı ve minberiyle dikkat çekiyor. Halk arasında ‘Arslanhane’ olarak bilinen yapının bu ismi, kuzeydoğusundaki Ahi Şerafettin Türbesi’nin duvarında bulunan antik dönemden kalma aslan heykelinden almaktadır. Caminin 13. yüzyıldan günümüze ulaşan mimarisinde ahşabın rolü büyüktür.

• Mimari Özellikler: Caminin kıble duvarına dik uzanan 24 ahşap direk, iç mekanı beş sahına ayırır. Bu direklerin üzerinde Roma dönemine ait Korint ve Dor üslubundaki devşirme mermer sütun başlıkları, farklı çağların izlerini aynı yapıda buluşturur. Moloz taş duvarlarında ise Roma ve Bizans dönemlerinden kalma devşirme malzemeler göze çarpar.
• Tarihi Minber ve Mihrap: Ceviz ağacından 1290 yılında yapılan ve ustası Mehmed bin Ebu Bekir’in imzasıyla günümüze ulaşan kündekâri minber, dönemin ahşap işçiliğinin zirvesini temsil eder. Anadolu Selçuklu sanatının özgün örneklerinden olan mihrap ise çini mozaik ve alçı süslemeleriyle göz alıcıdır.
• Yapısal Detaylar: Doğu, batı ve kuzey yönlerinde üç kapısı bulunan caminin kuzey kapısı, taç kapı özelliği taşır. Tek şerefeli minaresinde ise taş, tuğla, çini ve devşirme malzemeler bir arada kullanılmıştır.

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde Bir Ankara Klasiği

Yedi asrı aşkın süredir ibadet işlevini sürdüren Arslanhane Camii, sadece tarihi bir yapı olmanın ötesinde, Ankara’nın yaşayan kültürel mirasının ayrılmaz bir parçasıdır. Bu eşsiz miras, 2023 yılında ‘Anadolu’nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Hipostil Camiileri’ seri mirası kapsamında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilmiştir. Bu kapsamda Afyonkarahisar Ulu Camii, Sivrihisar Ulu Camii, Eşrefoğlu Camii ve Mahmut Bey Camii gibi yapılarla birlikte insanlığın ortak mirası olarak kabul edilmiştir.

Arslanhane Camii, geçmişten günümüze taşıdığı değerlerle Ankara’nın tarihine ve kültürüne yaptığı katkılardan dolayı minnetle anılmaktadır. Taşların çağların izini taşıdığı, ahşabın yüzyıllara direndiği bu abide yapı, gelecek nesillere aktarılacak önemli bir kültürel emanettir.