Türkiye ile Özbekistan arasındaki ekonomik ve akademik ilişkiler, Adana merkezli yeni bir iş birliği modeliyle üretim, yatırım, teknoloji ve ticaret alanlarında daha ileri bir seviyeye taşınıyor. Anadolu Tarım Platformu’nun çalışmaları kapsamında Adana’da gerçekleştirilen saha ve sektörel temasların ardından Özbekistan ile kurumsal iş birliği süreci başlatıldı. Bu kapsamda Dr. (PhD) Sherzod Rustamovich Jalolov, Anadolu Tarım Platformu’nun Özbekistan İrtibat Noktası olarak görevlendirildi. Sürecin genel koordinasyonunu Reşan Arlıer yürütürken, akademik boyutu Doç. Dr. Tunahan Erdem, Özbekistan’daki iletişim ve iş birliği süreçlerini ise Dr. Sherzod Rustamovich Jalolov yönetiyor.
Bu yeni yapılanma ile Özbekistan’da ticaret ve yatırım yapmak isteyen girişimcilerin doğru kurumlar, üreticiler, üniversiteler ve iş çevreleriyle buluşturulması hedefleniyor. Ortak proje ve yatırım fırsatlarının geliştirilmesi, iki ülke arasındaki üretim ve ticaret olanaklarının karşılıklı fayda temelinde değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Anadolu Tarım Platformu ve Adana Gönüllüleri Derneği Başkanı Endüstri Yüksek Mühendisi Reşan Arlıer, Türkiye-Özbekistan iş birliğinin temelinde karşılıklı güven, ortak üretim ve sürdürülebilir ekonomik fayda bulunduğunu belirtti. Arlıer, yeni modelin sadece ihracata dayalı olmadığını vurgulayarak, “Adana ve Çukurova’nın üretim gücü ile Özbekistan’ın gelişen pazarını ve yatırım potansiyelini karşılıklı kazanç temelinde buluşturmak istiyoruz. Kurduğumuz bu köprü; sadece ürün satmaya değil, hammadde tedarikinden teknoloji transferine, ortak üretimden yatırıma, akademik iş birliğinden ticarete kadar iki tarafın da kazanacağı sürdürülebilir bir modele dayanıyor.” dedi.
Adana’nın güçlü sanayi, tarım ve akademik altyapısının Orta Asya ile kurulacak ilişkiler açısından önemli bir avantaj taşıdığını belirten Arlıer, hedeflerinin günübirlik ticari bağlantılar kurmak değil, güvene dayalı, doğru kurumlarla eşleşen, hukuki ve akademik altyapısı güçlü, uzun soluklu bir iş birliği ağı oluşturmak olduğunu ifade etti. Bu hattın zamanla Orta Asya’ya açılan güçlü bir ekonomik ve bilimsel köprüye dönüşmesi hedefleniyor.
Özbekistan, Orta Asya’nın büyüyen üretim ve ticaret merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ülkenin 2025 yılı dış ticaret hacminin 81 milyar doların üzerine çıkması beklenirken, Türkiye de Özbekistan’ın önemli ticaret ortakları arasında yer alıyor. İki ülke arasında kısa vadede 5 milyar dolar, orta vadede ise 10 milyar dolar ticaret hacmine ulaşılması hedefleniyor. Bu büyüme, Adana ve Çukurova iş dünyası için yeni yatırım, üretim, ihracat ve ortak girişim fırsatları anlamına geliyor. Özellikle tarım makineleri, sulama teknolojileri, gıda işleme, tekstil, kimya, enerji, dijital tarım ve lojistik alanlarında iş birliklerinin geliştirilmesi planlanıyor.
Türkiye-Özbekistan iş birliğinin akademik ayağında Anadolu Tarım Platformu Başkan Vekili Doç. Dr. Tunahan Erdem görev alıyor. Erdem’in koordinasyonunda, iki ülke üniversiteleri arasındaki ilişkilerin sadece protokol düzeyinde kalmayıp, ortak araştırmalar, yüksek lisans ve doktora çalışmaları, akademisyen ve öğrenci hareketliliği gibi alanlarda geliştirilmesi hedefleniyor. Özellikle akıllı tarım, su yönetimi, tarımsal mekanizasyon, yapay zekâ, gıda teknolojileri gibi alanlarda güçlü bir akademik çalışma zemini oluşturulması amaçlanıyor. Erdem, akademik bilginin üretici ve sanayi dünyasıyla buluşturulmasının kalıcı iş birliği açısından önem taşıdığını belirtti.
İş birliğinin Özbekistan ayağında görev alan Dr. (PhD) Sherzod Rustamovich Jalolov, Türkiye’ye eğitim amacıyla gelen ilk Özbek öğrenci olarak biliniyor. Anadolu Tarım Platformu’nun Özbekistan İrtibat Noktası olarak görevlendirilen Jalolov, Özbekistan’daki üniversiteler, yatırımcılar, üreticiler ve iş çevreleri ile Türkiye’deki muhataplar arasında doğrudan bağlantı kurulmasında rol alacak. Jalolov, Adanalı sanayicileri, üreticileri ve akademisyenleri Özbekistan’daki iş birliği ve yatırım fırsatlarını yerinde görmeye davet ederken, Özbekistan’dan gelecek heyetlerin de Adana’nın üretim ve teknoloji kapasitesiyle buluşturulmasının ilişkileri ivmelendireceğini söyledi. Dr. Jalolov, Adana Gönüllüleri Derneği ve Anadolu Tarım Platformu çatısı altında, Türkiye ile Özbekistan arasında ticaret ve yatırım yapmak isteyen girişimcilere hukuki ve stratejik danışmanlık desteği sağlayacak.
Bu yapıyla, Özbekistan’a yatırım yapmak veya ihracat gerçekleştirmek isteyen girişimcilerin doğru ve güvenilir muhataplara ulaşması amaçlanıyor. Böylece ekonomik ilişkilerin sadece ticari bağlantıya değil, güven, hukuki altyapı ve kurumsal sürdürülebilirliğe dayanması hedefleniyor.
Anadolu Tarım Platformu’nun geliştirdiği yapıda Reşan Arlıer genel koordinasyon ve iş dünyası ağını, Doç. Dr. Tunahan Erdem bilimsel ve akademik iş birliklerini, Dr. Sherzod Jalolov ise Özbekistan bağlantı ve koordinasyonunu üstleniyor. Yeni yapılanmanın uzun vadeli hedefi, Adana’yı Türkiye’nin Orta Asya’ya açılan üretim, teknoloji, akademi ve ticaret merkezlerinden biri haline getirmek.