ANKARA – BHA
Dijitalleşmenin hızla arttığı günümüzde, tüketicilerin karşılaştığı reklam ve ilanların çeşitliliği de giderek artıyor. Bu duruma dikkat çeken Bakanlık, 1 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketicinin korunmasını güçlendirdi. Yeni düzenlemeler, 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girerek dijital reklamlardan sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımlarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler getiriyor.
Yeni kurallara göre, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek sunulan hedefli reklamlarda, reklam verenler artık reklamın hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini açık ve kolayca erişilebilir bir şekilde tüketicilere bildirmekle yükümlü olacak. Bu adım, hedefli reklamcılığın şeffaflığını artırmayı hedefliyor.
Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması tamamen yasaklandı. Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan tanıtımlarda ise, herhangi bir ücret, indirimli ürün veya hizmet karşılığında menfaat sağlanması durumunda paylaşımlarda açıkça “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin yer alması zorunlu hale getirildi.
Şartlı satış kampanyaları, indirimli satış reklamlarına ilişkin mevcut kurallara tabi olacak. İndirimli satışlarda, indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirim öncesi fiyat olarak gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulan ürünler ile hizmetlerde ise indirimin yapıldığı döneme ait son fiyat esas alınacak.
Yönetmelikle birlikte falcı, medyum, astrolog gibi hizmetlerin reklamlarına yönelik mevcut yasak devam ederken, yasa dışı bahis ve kumarın yanı sıra yasa dışı şans oyunlarına ilişkin reklamlar da yasak kapsamına alındı.
Satıcı veya sağlayıcılara, tüketici değerlendirmeleri yayımlanmadan önce tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde yanıt verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek. Yapay zeka kullanılarak insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda, bunun açık ve anlaşılır şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi. Gerçek kişilerin yapay zeka ile oluşturulan dijital kopyalarının ürün veya hizmeti deneyimlemiş gibi gösteren reklamlarda kullanılmasına ise izin verilmeyecek.
Çevresel beyan içeren reklamlara da yeni kurallar getirildi. “Çevre dostu” gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Çevresel iddiaların, ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi ve yetkili kurumlarca doğrulanması gerekecek. Takviye edici gıdaların, normal beslenmenin yerine geçiyormuş izlenimi oluşturacak şekilde tanıtılması da yasaklandı.
Yönetmelik, akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanılmasını engellemeyi amaçlıyor. Satın alma süreci doğrulanamayan platformlardan alınan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına izin verilmeyecek. Değerlendirmelerin farklı başlıklar altında sunulması halinde ise tüm yorumların tüketicinin kolayca ulaşabileceği şekilde birlikte gösterilmesi zorunlu olacak.