Artvin’in Altın Zeytini Butko: 700 Tonluk Hasat Beklentisi ve Coğrafi İşaret Yolculuğu

Artvin’in Yusufeli ilçesine bağlı Yağcılar köyünde, kendine özgü iklim koşullarında yetişen ve lezzetiyle öne çıkan Butko zeytini için hasat sezonu coşkulu bir törenle başladı. Artvin Valisi Turan Ergün’ün de katıldığı törende, üreticilerle birlikte zeytin toplandı. Vali Ergün, Çoruh Vadisi’nin mikroklima özelliğinin Butko zeytinine eşsiz bir kalite kazandırdığını belirtti.

Emek Yoğun Zeytincilik: Teraslardan Sofralara

Bölgenin zorlu coğrafi yapısı, zeytincilik faaliyetlerini de özel kılıyor. Yamaçlarda kurulan taş duvarlar ve teraslar üzerinde, her bir zeytin ağacının altı adeta ev temeli gibi hazırlanarak dikiliyor. Toprak, özenle taşınarak düzleştiriliyor ve zeytin fidanları bu özel alanlara yerleştiriliyor. Bu zahmetli süreç, Butko zeytininin değerini daha da artırıyor. Türkiye’de belki de sadece Yusufeli’nde görülen bu yöntemde, zeytinler büyük bir emekle, tek tek elle toplanıyor.

Rekolte ve Üretim Hedefleri

Artvin genelinde yaklaşık 900 dekar alanda 25 bin zeytin ağacı bulunuyor. Üretimin büyük çoğunluğu Yusufeli’nde gerçekleşirken, Artvin merkez ve Ardanuç ilçelerine bağlı köyler de önemli üretim alanları arasında yer alıyor. Bu yıl, bereketli yağışlar sayesinde geçen yıla göre daha yüksek bir rekolte bekleniyor. Tahminlere göre, 2026 yılı için yaklaşık 700 ton sofralık zeytin ve 80 ton zeytinyağı üretimi hedefleniyor. Ağaçların büyük çoğunluğunu oluşturan Butko zeytini, bu hedeflerde kilit rol oynuyor.

Butko Zeytininin Farkı: Düşük Asit, Yüksek Yağ

Butko zeytini, düşük asit oranı ve yüksek yağ verimiyle öne çıkıyor. Normalde 6 kilogram zeytinden 1 kilogram yağ elde edilirken, Butko zeytininde bu oran 4 ila 4,5 kilograma düşüyor. Bu durum, zeytinyağının kalitesini ve ekonomik değerini artırıyor. Çoruh Vadisi’nin kendine özgü iklim koşulları, zeytinyağına uluslararası yarışmalarda ödüller kazandıran lezzetini ve kalitesini veriyor. Kullanılan hayvan gübreleri ve büyük emek, Butko zeytinyağını özel bir ürün haline getiriyor.

Coğrafi İşaret ve Pazarlama Stratejileri

Bölgede üretilen zeytinyağının pazarlanması da büyük önem taşıyor. İl Özel İdaresi’nin ARTUR markası aracılığıyla Butko zeytinyağı internet üzerinden ve mağazalarda satışa sunuluyor. Üreticiler de ürünlerini kendi imkanlarıyla tüketicilere ulaştırıyor. Butko zeytininin coğrafi işaret alması için başlatılan çalışmalar da önemli bir aşamaya geldi. Ticaret Borsası’nın yoğun çabalarıyla coğrafi işaret tescilinin yakın zamanda alınması hedefleniyor. Bu tescil, ürünün marka değerini ve ekonomik potansiyelini daha da artıracak.

Üretimi Artırma Hedefi: Fidan Dikimi ve Tesisleşme

Zeytin üretimini artırmak amacıyla fidan yetiştiriciliği ve ağaçlandırma çalışmalarına hız verildi. Orman Bölge Müdürlüğü’nün çelikleme yöntemiyle çoğalttığı Butko zeytinleri, uygun alanlara dikilerek üretim potansiyeli yükseltiliyor. Bu yıl yaklaşık 2 bin zeytin fidanı dikildi ve bu sayının gelecekte daha da artırılması hedefleniyor. Mevcut 25 bin zeytin ağacı sayısının yükseltilmesi amaçlanıyor. Yağcılar köyünde bulunan iki zeytinyağı işleme tesisi, hasat sonrası zeytinlerin işlenmesi ve zeytinyağı üretimi için kapasite sağlıyor. Bu tesisler, yaklaşık 150 ton zeytin işleyerek 40 tona yakın zeytinyağı üretebilecek.

Ekonomik Değer ve Tarihsel Süreç

Artvin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Osman Akyürek, zeytinciliğin bölge ekonomisi için taşıdığı öneme dikkat çekti. Baraj ve yol yapım çalışmaları nedeniyle zeytin ağaçlarının önemli bir kısmının kaybedilmesine rağmen, başlatılan yeni dikim ve üretim çalışmalarıyla bu kayıpların telafi edilmesi hedefleniyor. Butko zeytinyağı, 2016 yılında Şanghay’da düzenlenen Dünya Lezzet Ödülü yarışmasında dünya birincisi olarak bu potansiyelini kanıtlamıştı. Coğrafi işaret süreciyle de ürünün ekonomik değerinin artırılması ve Artvin ekonomisindeki yerinin sağlamlaştırılması amaçlanıyor.