Diyarbakır, Türk düşünce tarihinin önemli isimlerinden şair ve sosyolog Ziya Gökalp’i, doğumunun 150. yılı anısına 22-23 Mayıs 2026 tarihlerinde bir dizi özel etkinlikle anıyor. TÜRKSOY tarafından 2026 yılının ‘Ziya Gökalp Anma Yılı’ ilan edilmesiyle birlikte düzenlenen program, uluslararası bir kongre, konserler ve tiyatro gösterimlerini kapsıyor.
Etkinliklerin ilk ayağı olan Uluslararası Ziya Gökalp Kongresi’nin açılış programı, Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu, KKTC Ankara Büyükelçisi İsmet Korukoğlu, TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Sayit Yusuf, Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat ve Türk Ocakları Genel Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öz’ün katılımlarıyla gerçekleştirildi. Ziya Gökalp’in torunu Dicle Eroğul’un da hazır bulunduğu açılışta, il protokolü, yurt içi ve yurt dışından akademisyenler, öğrenciler ve davetliler yer aldı.
Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, konuşmasında Diyarbakır’ın tarihî ve kültürel zenginliğinin yanı sıra yetiştirdiği fikir, sanat ve ilim insanlarıyla milletin ortak hafızasında özel bir yere sahip olduğunu vurguladı. Gökalp’in bu toprakların yetiştirdiği en önemli fikir insanlarından biri olduğunu belirten Zorluoğlu, “Şehirleri eşsiz ve kalıcı kılan mimari ve kültürel varlıklarının yanı sıra kültür ve düşünce dünyası, yetiştirdiği şairleri, sanatçıları ve ilim insanlarıdır. Diyarbakır’dan doğan bu güçlü fikir sesi, yalnızca yaşadığı döneme değil, bugünün dünyasına ve gelecek tasavvurumuza da ışık tutmaya devam etmektedir.” dedi.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu ise Ziya Gökalp’in fikir dünyasının Türk Dünyası açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, Gökalp’i anlamanın, ortak kültür, ortak vicdan ve ortak ülkü etrafında şekillenen birlik düşüncesini kavramak anlamına geldiğini belirtti.
KKTC Ankara Büyükelçisi İsmet Korukoğlu da Gökalp’in Türk düşünce tarihinin önemli şahsiyetlerinden biri olduğunu kaydederek, eserleriyle ortak Türk Dünyası’nın düşünce gücüne katkı sağladığını ifade etti.
TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Sayit Yusuf, 2026 yılının “Ziya Gökalp Anma Yılı” ilan edilmesinin büyük bir memnuniyetle kabul edildiğini söyledi. Yusuf, “Ziya Gökalp’i Türk Dünyası’nda ve farklı coğrafyalarda paneller, sergiler, kitap çalışmaları, Türk lehçelerine tercümeler, tiyatro gösterimleri ve sempozyumlarla tanıtacağız. Ziya Gökalp’i anlamak, onu yeniden anlamak, onu anlatmak ve başta Türk Dünyası olmak üzere Türk topluluklarında, Avrupa’da ve dünyanın değişik yerlerinde yapılacak etkinliklerle tanıtmak misyonunu üstlendik.” diye konuştu.
Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat, Ziya Gökalp’in sadece yaşadığı dönemi değil, aradan geçen bir asra rağmen fikirleri tartışılmaya devam eden güçlü bir isim olduğunu belirtti. Türk Ocakları Genel Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öz ise Gökalp’in kısa ömrüne büyük eserler sığdırdığını ve bir aksiyon insanı olduğunu vurguladı.
Açılış konuşmalarının ardından, Ziya Gökalp’in fikir mirasına katkı sunan isimlere TÜRKSOY Ziya Gökalp Madalyaları takdim edildi. Madalyalar; Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu, Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat ve Ziya Gökalp’in torunu Dicle Eroğul’a verildi.
Program kapsamında, TÜRKSOY’un 2026 Ziya Gökalp Anma Yılı dolayısıyla özel olarak hazırladığı “Göğe Yazılmış Bir Alp” adlı tiyatro oyunu da sahnelendi. Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahneye konulan oyun, Ziya Gökalp’in yaşamından ve fikir dünyasından ilhamla bir milletin yeniden doğuş hikayesini anlattı.
Uluslararası Ziya Gökalp Kongresi, paralel oturumlarla devam etti. Bu oturumlarda Gökalp’in düşünce dünyası sosyoloji, edebiyat, eğitim, kültür, tarih, millet fikri, Türk Dünyası ve modernleşme perspektifleriyle ele alındı. Ayrıca, TÜRKTAV tarafından hazırlanan özel sergi de katılımcıların ziyaretine sunuldu.
Program, 23 Mayıs 2026’da Mersin Devlet Opera ve Balesi sanatçılarının katılımıyla verilecek özel konserle sona erecek.