TÜİK’ten Çarpıcı Veriler: Türkiye’de Tüketim Harcamaları Bölgelere Göre Nasıl Dağıldı?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması Bölgesel Araştırması’nın sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait verilerin birleştirilmesiyle hazırlanan bu kapsamlı araştırma, Türkiye genelindeki hanehalkı tüketim harcamalarının bölgelere göre nasıl bir dağılım gösterdiğini ortaya koydu.

İstanbul Zirvede, Kuzeydoğu Anadolu En Düşük Payda

İBBS 1. Düzey bölgelerine göre yapılan analizde, toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6’sının İstanbul’da gerçekleştiği belirlendi. Bu rakam, tüketim harcamalarının adeta dörtte birinin mega kentte yapıldığını gösteriyor. İstanbul’u, yüzde 14,5 ile Ege Bölgesi ikinci, yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi ise üçüncü sırada takip etti. En düşük harcama payı ise yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde kaydedilirken, Ortadoğu Anadolu yüzde 2,5, Doğu Karadeniz ise yüzde 2,8 pay aldı.

Ankara İkinci Sırada Yer Aldı

İBBS 2. Düzey bölgelerine göre yapılan değerlendirmede de İstanbul, yüzde 25,6’lık payıyla ilk sıradaki yerini korudu. Bu kategoride Ankara yüzde 8,3 ile ikinci, İzmir ise yüzde 6,5 ile üçüncü sırada yer aldı. Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölge ise toplam tüketim harcamalarından yüzde 5,7 pay alarak dördüncü sırada konumlandı. En düşük payın yüzde 0,5 ile Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan bölgesinde kaydedildiği araştırmada, Kastamonu, Çankırı ve Sinop’un yer aldığı bölgenin payı yüzde 0,7 olarak belirlendi.

Konut, Kira ve Gıda Harcamaları Öne Çıktı

Bölgelerin kendi iç tüketim harcamaları incelendiğinde, konut ve kira, ulaştırma ve gıda ile alkolsüz içecekler harcamalarının öne çıktığı görüldü. İBBS 1. Düzey bölgelerinde, konut ve kira harcamalarına en yüksek payı yüzde 29,6 ile İstanbul ayırdı. Bu harcamalarda en düşük oran ise yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde görüldü. İBBS 2. Düzey bölgelerinde ise konut ve kira harcamalarının payı İzmir’de yüzde 30,2 ile en yüksek seviyeye ulaşırken, Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesinde yüzde 19,6 ile en düşük oran kaydedildi.

Ulaştırma ve Gıda Harcamalarındaki Bölgesel Farklılıklar

Ulaştırma harcamalarına en yüksek payı, İBBS 1. Düzey bölgeleri arasında yüzde 23,3 ile Batı Marmara ayırdı. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bu oran yüzde 16,5 olarak gerçekleşti. İBBS 2. Düzey bölgelerinde ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova yüzde 25 ile ulaştırma harcamalarında ilk sırada yer alırken, Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesi yüzde 12,9 ile en düşük payı aldı.

Gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının toplam tüketim harcamaları içindeki payı, İBBS 1. Düzey bölgelerinde Güneydoğu Anadolu’da yüzde 27,1 ile en yüksek seviyeye ulaştı. İstanbul ise bu kategoride yüzde 14,2 ile en düşük paya sahip bölge oldu. İBBS 2. Düzey bölgelerinde Şanlıurfa ve Diyarbakır yüzde 29,6 ile gıda harcamalarına en yüksek payı ayırırken, İstanbul yine yüzde 14,2 ile son sırada yer aldı.

Araştırma sonuçları, hanehalkı tüketim harcamalarının Türkiye’nin farklı bölgelerinde belirgin farklılıklar gösterdiğini ve harcama dağılımında özellikle konut, ulaştırma ve gıda kalemlerinin önemli bir yer tuttuğunu bir kez daha gözler önüne serdi.