Görme Engelli Öğrencilerin Deyim Lernemini Kolaylaştıran “TersAyna” Projesi TÜBİTAK’ta Bölge Finallerine Yükseldi

Erzurum Görme Engelliler Ortaokulu’nda Fen Bilimleri öğretmeni Özlem Ağgül danışmanlığında Gülistan Bazyel, Eylül Budak ve Damla Oğurlu adlı öğrenciler tarafından geliştirilen “TersAyna” projesi, TÜBİTAK 2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda dikkatleri üzerine çekti. Binlerce proje arasından seçilerek Trabzon’da düzenlenecek bölge yarışmasına katılmaya hak kazanan proje, Türkçedeki deyimlerin anlaşılmasını ve kalıcı hale gelmesini hedefliyor.

Nasreddin Hoca Fıkralarıyla Deyimler Yeniden Hayat Buluyor

Projenin temelinde, öğrencilerin deyimleri anlamada karşılaştığı zorluklar yatıyor. Bu soruna çözüm bulmak amacıyla, Türk mizahının ustası Nasreddin Hoca’nın fıkra anlatım geleneğinden ilham alınarak deyimler için özgün fıkralar kaleme alındı. Bu sayede deyimlerin soyut anlamları, somut ve eğlenceli hikayelerle somutlaştırılıyor. Örneğin, “kel başa şimşir tarak” deyiminin anlamı, Nasreddin Hoca’nın komşusuna yaptığı esprili gönderme ile anlatılarak öğrencilerin kavramları daha kolay kavraması amaçlanıyor. Bu yenilikçi yaklaşımla 20 farklı deyim için özgün fıkralar oluşturuldu.

Yapay Zeka Destekli Dijital Bot ve Etkileşimli Öğrenme Deneyimi

Proje kapsamında geliştirilen yapay zeka destekli dijital bot “TersAyna”, öğrencilere fıkraları etkileşimli bir şekilde sunarak deyimlerin anlamını pekiştiriyor. Ayrıca, “TersAyna: Fıkralarla Deyimler” adıyla hazırlanan dijital kitapta, fıkraların yanı sıra deyimlerin açıklamaları ve günlük hayattaki kullanım örnekleri de bulunuyor. Bu dijital içeriğe ChatGPT platformunun “Keşfet” bölümünden “TersAyna” aramasıyla veya Storyjumper uygulaması üzerinden erişilebiliyor.

Erişilebilir ve Çok Duyulu Öğrenme Ekosistemi

Görme engelli öğrencilerin öğrenme süreçlerini desteklemek amacıyla projede dokunsal materyaller, sesli içerikler ve QR kodlarla erişilebilen dijital anlatımlar gibi çok duyulu ve erişilebilir unsurlar kullanıldı. Bu sayede, yapay zeka destekli, herkesin katılımına açık bir öğrenme ekosistemi tasarlandı.

Öğretmen Ağgül: “Fırsat Verildiğinde Engeller Aşılır”

Projenin danışman öğretmeni Özlem Ağgül, bu çalışmanın sadece bir eğitim projesi olmadığını vurgulayarak, şunları söyledi: “Türkçenin zengin deyim dünyasını tüm öğrenciler için erişilebilir kılmayı amaçladık. Doğru ortam ve destek sağlandığında öğrencilerimizin ne denli yaratıcı ve üretken olabildiğini bu proje açıkça ortaya koyuyor. Geliştirdiğimiz model, sadece görme engelli öğrencilere değil, tüm öğrenci profiline hitap eden bir öğrenme yaklaşımı sunuyor.”

Erzurum’da geliştirilen ve başarıyla bölge finallerine yükselen “TersAyna” projesi, şimdi Trabzon’da jüri karşısına çıkarak Türkiye finallerine adını yazdırmak için mücadele edecek.