Çocuklar Sosyal Medyada Yeni Döneme Giriyor: 15 Yaş Altı Hesaplar Kapanıyor, Sigara Satışında Kimlik Doğrulaması Geliyor

Ankara – BHA

Avukat Cüneyd Altıparmak, ‘İnternette Güvenli Adımlar’ başlıklı yazısında, sosyal medyada çocukların korunması, tütün ürünleri satışında kimlik doğrulaması ve dezenformasyonla mücadele gibi önemli konuları ele aldı. Altıparmak, dijital dünyada atılması gereken adımları ve karşılaşılan zorlukları detaylandırdı.

ÇOCUKLAR İÇİN SOSYAL MEDYADA YENİ DÖNEM

10 Ekim 2026’da yayımlanan ve 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek olan yönetmelikle, 15 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açması yasaklanacak. Mevcut hesapları da yaş doğrulaması sonrasında kapatılacak. Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak ve platformlarla yalnızca yaş grubu bilgisi paylaşılacak. 15-17 yaş grubundaki gençler ise özel güvenlik tedbirleriyle sosyal medyayı kullanabilecek; hesapları gizli tutulacak, canlı yayın açmaları ve kişiselleştirilmiş reklamlara maruz kalmaları engellenecek. Ebeveynlere ekran süresi, harcamalar ve konum paylaşımı üzerinde denetim imkânı tanınacak. Mevcut hesapların yaş doğrulaması için son tarih ise 31 Mart 2027.

Altıparmak, bu düzenlemenin önemli bir adım olduğunu ancak çocukları dijital tehlikelerden korumak için yasakların yanı sıra ailelerin bilinçlendirilmesinin ve dijital okuryazarlık eğitiminin de şart olduğunu vurguladı.

SİGARA SATIŞINDA YENİ DÖNEM NE KADAR MÜMKÜN?

Sağlık Bakanlığı’nın gündeme getirdiği sigara satışında kimlikle yaş doğrulaması, tütünle mücadelede yeni bir aşama olarak görülüyor. Amaç, 18 yaşından küçüklere satış yasağını daha etkili uygulamak ve denetimi güçlendirmek. Ancak henüz yasal bir zorunluluk olmaktan çok yasal hazırlık aşamasında. Kimlik bilgilerinin nasıl korunacağı, kişisel satın alma geçmişinin tutulup tutulmayacağı ve bu verilerin sigorta risk analizlerinde kullanılıp kullanılmayacağı gibi soruların kamuoyuna açıkça yanıtlanması gerekiyor.

Türkiye’de tartışılan daha radikal bir seçenek ise 2015 sonrası doğanlara ömür boyu sigara satışını yasaklamayı öngören nesil bazlı yasak modeli. Yeni Zelanda bu modeli kaldırmışken, Maldivler’de benzer bir yasak yürürlüğe girdi. Kamu sağlığını korumak önemli olmakla birlikte, alınacak tedbirlerin kişisel verileri nasıl koruyacağı ve karaborsa riskine karşı nasıl işleyeceği de açıklanmalı.

SEYFULLAH HACIMÜFTÜOĞLU’NDAN ÖNEMLİ UYARILAR

Millî Güvenlik Kurulu eski Genel Sekreteri ve Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Seyfullah Hacımüftüoğlu, dijitalleşen güvenlik boyutu ve dezenformasyon üzerine yaptığı çalışmalarda, lekelenmeme hakkının yanı sıra ‘lekelememe’ görevi bulunduğunu hatırlattı. İnsanların kendi haklarına sahip çıkarken başkalarının itibarını koruma sorumluluğunu neden aynı ölçüde üstlenmediklerini sorguladı.

Hacımüftüoğlu, dezenformasyonla mücadelenin sadece kurumlara yönelik bilgi kirliliğini gidermekle kalmayıp, bu durumdan kaynaklanan mağduriyetlere de hızla çözüm bulunması gerektiğini belirtti.

GİMER İYİ BİR ÖRNEK

TİMBİR Genel Başkanı Dr. Süleyman Basa, Güvenli İnternet Medya ve Tahkim Merkezi (GİMER) projesini tanıttı. GİMER, internet medyasındaki haber ve içeriklere ilişkin uyuşmazlıkların çözümünü amaçlıyor. İletişim ilkeleri açısından incelenen haberlerin aykırılıklarının düzeltilmesini veya kaldırılmasını hedefleyen merkez, gönüllü üyelik taahhüdüyle kararlarına uyumu sağlıyor. Bu yapının, internet medyasında büyük bir devrim yaratması bekleniyor.